Neen, dat leest u niet verkeerd. The Ocean Cleanup, een initiatief van Nederlander Boyan Slat, zou volgens een postdoctoraal onderzoekster aan het Woods Hole Oceanographic Institution het zeeleven schaden.
Wetenschapster Rebecca Helm bond in januari de kat de bel aan in een artikel voor magazine The Atlantic. Ze beschrijft hoe de plastic berg die Slat wil wegwerken een rijke fauna verbergt.
Tussen het plastic leven tientallen soorten, vaak zo klein dat ze gewoon vergeten worden. Wie dichter kijkt, ziet echter al gauw miljoenen copepoden, Nudibranchia, kwallen, anemonen, krabben en bacteriën. Deze organismen heten collectief neuston, en leven exclusief aan de oppervlakte.
Volgens Helm zou het systeem van The Ocean Cleanup heel dit ecosysteem verwoesten. “Ze (de neuston) kunnen niet zinken of rond de (plastic)val zwemmen. Ze zullen verstikt en verpletterd worden, en naar de vuilnishoop gebracht worden.”
Vlammende kritiek
In een nieuw artikel dat Helm vorige week schreef, countert ze de argumenten die The Ocean Cleanup maakte in respons op haar oorspronkelijke artikel. Zo geeft ze aan dat neuston niet overal voorkomt, maar wel belangrijke regionale en temporale verschillen kent.
Waar Slat meent dat de impact van zijn operatie beperkt is, ziet Helm ook dit anders. “Ze werken niet gewoon in een klein stuk van de oceaan. Ze werken in heel speciale kleine stukken. Dit zijn een soort van waterkolken, die alle objecten in het water verzamelen – dus ook de neuston.”
Slat probeert zijn operatie nog te verdedigen door te stellen dat de neuston zich snel vermenigvuldigen. Helm countert en claimt dat daar geen data rond bestaan. Bovendien, zegt ze, blijft The Ocean Cleanup jaren actief – misschien zelfs voor eeuwig. De neuston zal dus altijd onderworpen blijven aan de plasticval.
Fundamenteel probleem
The Ocean Cleanup, zo stelt Helm – en met haar ongetwijfeld het merendeel van de wereldbevolking – is een prachtig initiatief. De ingenieurs bedoelen het ongetwijfeld allemaal heel goed. Toch is er een fundamenteel probleem met de operatie.
Zo wil Slat tegen 2040 90 procent van het plastic uit de oceanen halen. En dat allemaal om het oceaanleven te beschermen. Maar op de manier waarop Slat dit wil bereiken, zal er helemaal geen oceaanleven meer zijn om te beschermen. Neuston is dan ook een fundament van het zeeleven, en voedt talloze grotere organismen.
De vraag is dus of The Ocean Cleanup niet stilgelegd moet worden. Helm meent alvast van wel, tenminste tot er antwoorden zijn op de problemen die zij aankaart.
