Onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen (IOCAS) hebben een biologisch raadsel opgelost: hoe kan de reusachtige diepzee-pissebed (Bathynomus) zo enorm groot worden in een omgeving waar bijna geen voedsel is? Deze diepzeereuzen staan erom bekend dat ze probleemloos meer dan vijf jaar zonder eten kunnen. Een nieuwe studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cell, laat zien dat het geheim ligt in een slimme strategie van “meer opslaan en minder verbruiken”.
Uit het onderzoek blijkt dat de maag van deze diepzee-isopoden maar liefst twee derde van hun hele lichaam in beslag neemt. Dit is vele malen groter dan bij hun soortgenoten die in ondiep water leven. Zodra er een zeldzame voedselbron beschikbaar is, schrokken de dieren zich vol. De gigantische maag fungeert vervolgens als een opslagtank waarin het voedsel extreem langzaam wordt verteerd, ondersteund door specifieke bacteriën die helpen bij de vetopslag.
Naast een reusachtige maag heeft de diepzee-pissebed een extreem lage basale stofwisseling. De wetenschappers ontdekten dat dit wordt aangestuurd door een uniek gen genaamd ND1. Dit gen is miljoenen jaren geleden via horizontale genoverdracht overgenomen van een bacterie en ingebouwd in het DNA van de pissebed. In koud diepzeewater werkt dit gen als een rem op de stofwisseling. Het onderdrukt de activiteit van de mitochondriën (de energiefabrieken van de cel), waardoor het energieverbruik naar een absoluut minimum daalt.
Experiment
Om de werking te bewijzen, brachten de onderzoekers het gen in bij zebravissen. In koud water zorgde het gen er direct voor dat de vissen maar liefst 37% langer tegen honger konden. Het gen ND1 werkt als een fijnafstemmer voor de stofwisseling. Het lost het de evolutionaire tegenstrijdigheid op tussen de hoge energiebehoefte van een reusachtig lichaam en de noodzaak om energie te besparen in een extreme omgeving.
Het onderzoek toont voor het eerst aan dat grote diepzeedieren zoals diepzee pissebedden hun energiehuishouding compleet kunnen herprogrammeren.
