Nieuw onderzoek van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) toont aan hoe sponzen koraalriffen beschadigen. Vaak wordt gedacht dat sponzen een goed teken zijn in het aquarium, maar onderzoek wijst uit dat ze ook een negatief effect kunnen hebben op de gezondheid van koraalriffen.
Bio-eroderende sponzen breken langzaam het koraalrif af. Dat doen ze door tunnels te boren in de koraalstructuren. Hoe en waarom een spons tunnels boort? Eerste auteur van de NIOZ-studie Alice Webb verduidelijkt: “De sponzen boren zich in de koraalkolonies omwille van de bescherming die de harde structuur hen biedt.”
Dit doen ze door een combinatie van chemische en mechanische afbraaktechnieken. De sponzen pompen een verzuurde vloeistof op het koraal om de calciumstructuur af te breken. De stukjes die loskomen worden weggevoerd door sponzen die hun structuur als een spier samentrekken.
Sponzen filteren immers de waterkolom door water binnen te trekken, waarna ze alle voedselpartikels vasthouden. Ze voeren het afval dat vrijkomt bij het maken van tunnels af via dezelfde weg.
Kans op instorten
Hoewel het boren van tunnels een bijzonder fascinerend fenomeen is, blijft dit gedrag niet zonder gevolg. De sponzen vullen de tunnels dan wel op met hun weefsel, maar dat is natuurlijk niet zo stevig als het originele calcium.
Vaak zien koraalkolonies er dan ook gezond uit, maar is de onderliggende structuur een soort gatenkaas.
Onderzoekers wijzen er bovendien op dat de verzuring van oceanen dit fenomeen versterkt. De sponzen maken immers gebruik van het water om de harde structuur van koralen af te breken. Door de hogere zuurtegraad moeten sponzen minder moeite doen om dit proces te voltooien.
Bio-eroderende sponzen komen vaak voor op Caraïbische riffen zoals Curaçao, de Florida Keys of zelfs het Groot-Barrièrerif. Dankzij dit onderzoek kunnen wetenschappers beter inschatten wat de toekomstige staat van koraalriffen zal zijn.
